Τετάρτη, 23 Μαρτίου 2011

H θέση των προϊόντων light στην παχυσαρκία

Την προηγούμενη δεκαετία, η τεχνολογία για την παραγωγή προϊόντων “light” εξελίχθηκε ραγδαία. Πολλοί άνθρωποι στις ανεπτυγμένες χώρες πιστεύουν ότι η ελεύθερη κατανάλωση αυτών των προϊόντων μπορεί να οδηγήσει στην απώλεια βάρους.
Τα προϊόντα χαμηλής θερμιδικής περιεκτικότητας “light” πληθαίνουν συνεχώς και στην Ελληνική αγορά. Για παράδειγμα, τα τελευταία χρόνια παρατηρείται μια στροφή των καταναλωτών προς τα γάλατα με λιγότερα λιπαρά.
Σύμφωνα με πρόσφατα στοιχεία, το 16.3% των Ελλήνων καταναλώνει γάλα με χαμηλά λιπαρά, ενώ τα γιαούρτια “light” καταναλώνονται από το 30%. Στον καταναλωτή σήμερα, προσφέρεται πληθώρα τροφίμων «διαίτης», που το βασικό πλεονέκτημά τους, όπως προβάλλεται στη διαφήμιση, είναι ότι οδηγούν στην απώλεια βάρους.
Σύμφωνα με τον κώδικα τροφίμων και ποτών, άρθρο 6,
ένα προϊόν ονομάζεται light ή lite ή slim ή και άλλες παρεμφερείς ονομασίες, εφόσον οι παρεχόμενες υπ’ αυτού θερμίδες είναι μειωμένες κατά 30% από το αντίστοιχο πρότυπο προϊόν της ισχύουσας νομοθεσίας. Η μείωση αυτή δεν πρέπει να οφείλεται σε μείωση των πρωτεϊνών.

Οι ίδιοι χαρακτηρισμοί είναι δυνατόν να χρησιμοποιηθούν και σε προϊόντα, των οποίων το δραστικό συστατικό ή το κύριο χαρακτηριστικό συστατικό είναι μειωμένο κατά 50% τουλάχιστον από το αντίστοιχο πρότυπο της ισχύουσας νομοθεσίας. Μετά την ονομασία πώλησης, θα πρέπει να δηλωθεί σε πιο συστατικό αναφέρεται ο χαρακτηρισμός light.
Στη συσκευασία των προϊόντων light, θα πρέπει να αναγράφονται όλες οι ενδείξεις που προβλέπονται από τις γενικές διατάξεις καθώς και οι ενδείξεις της διαθρεπτικής επισήμανσης σύμφωνα με το άρθρο 11α του κώδικα τροφίμων.
Η πρώτη κατηγορία των προϊόντων light είναι τα προϊόντα χαμηλής περιεκτικότητας σε λίπος. Η κυριότερη κατηγορία τέτοιων προϊόντων είναι τα γαλακτοκομικά προϊόντα.
Τα ημιαποβουτυρωμένα (1,5% λίπος) ή και τελείως αποβουτυρωμένα (0%) γάλατα και γιαούρτια, αποτελούν την πλειοψηφία των προϊόντων light που καταναλώνονται στην Ελλάδα.
Τα προϊόντα με 0% λίπος συχνά ονομάζονται και προϊόντα ελεύθερα λίπους (free fat), ενώ υπάρχει και ο όρος χαμηλής περιεκτικότητας (low fat) ή μειωμένης περιεκτικότητας (reduced fat), που αναφέρεται συνήθως σε προϊόντα που περιέχουν μέχρι 25% λιγότερο λίπος.
Μια δεύτερη κατηγορία προϊόντων χαμηλής περιεκτικότητας σε λίπος είναι αυτά που περιέχουν υποκατάστατα λίπους.
Τα υποκατάστατα λίπους μπορεί να είναι πρωτεϊνικής ή υδατανθρακικής σύνθεσης οπότε και απορροφούνται όπως οι υδατάνθρακες και οι πρωτεΐνες, ή να είναι μη απορροφήσιμα συνθετικά λίπη.
Τα μη απορροφήσιμα συνθετικά λίπη έχουν κατηγορηθεί ότι προκαλούν παρενέργειες.
Για παράδειγμα, η κατανάλωση προϊόντων που περιέχουν olestra (συνθετικό λίπος μη απορροφήσιμο που χρησιμοποιήθηκε στην Αμερική), έχει συνδεθεί με την πρόκληση γαστρεντερικών διαταραχών και μείωση της απορρόφησης καροτενοειδών.
Για την αντικατάσταση της ζάχαρης στα προϊόντα light χρησιμοποιούμε ουσίες με υψηλή γλυκαντική ικανότητα.
Οι πιο διαδεδομένες από τις ουσίες αυτές είναι η ασπαρτάμη, η σακχαρίνη και το ακεσουλφαμικό κάλιο.

Η ασπαρτάμη που έχει πολλαπλάσια γλυκαντική ικανότητα σε σχέση με τη ζάχαρη (200 φορές πιο γλυκιά), είναι η μόνη που επειδή παρασκευάζεται από αμινοξέα έχει κάποια μικρή θερμιδική αξία.
Απορροφάται σαν πρωτεΐνη και μεταβολίζεται κανονικά. Έχει εγκριθεί προς χρήση σε περισσότερες από 35 χώρες και χρησιμοποιείται σε περισσότερα από 5.000 προϊόντα όπως αναψυκτικά, γλυκά, κρέμες, γαλακτοκομικά προϊόντα, κ.α. .
Η σακχαρίνη είναι περίπου 300 φορές πιο γλυκιά από τη ζάχαρη.
Προβλήματα σχετικά με την ασφάλειά της προέκυψαν το 1970 και το 1997 το FDA της Αμερικής απέσυρε την κυκλοφορία της στις ΗΠΑ. Εξακολουθεί όμως να χρησιμοποιείται σε περισσότερες από 100 χώρες.
Το ακεσουλφαμικό κάλιο είναι 200 φορές πιο γλυκό από τη ζάχαρη, δεν μεταβολίζεται όπως και η σακχαρίνη και χρησιμοποιείται σε χιλιάδες προϊόντα και σε περισσότερες από 60 χώρες.
Οι γλυκαντικές αυτές ουσίες πολλές φορές χρησιμοποιούνται μαζί με άλλους υδατάνθρακες όπως πχ. Ασπαρτάμη και μαλτοδεξτρίνες στο Canderel ή σακχαρίνη με λακτόζη στο Sweet ’n’ Low.
Η τελευταία κατηγορία προϊόντων light είναι τα οινοπνευματώδη ποτά στα οποία έχει αφαιρεθεί μια ποσότητα αλκοόλ ή και όλο το αλκοόλ (πχ μπύρες light).
Έχει παρατηρηθεί στην Αμερική τα τελευταία 20 χρόνια μια δραματική αύξηση του ποσοστού των ατόμων που καταναλώνουν προϊόντα light από 19% το 1978 σε 76% το 1996, σε μια προσπάθεια για πιο υγιεινή διατροφή και απώλεια βάρους.
Στο ίδιο χρονικό διάστημα, το ποσοστό των υπέρβαρων ατόμων (ΔΜΣ>27.8 για τους άνδρες και 27.3 για τις γυναίκες), αυξήθηκε από 25.4% σε 33.3%.
Υπάρχει λοιπόν ένα παράδοξο στο φαινόμενο αυτό.
Εφόσον οι άνθρωποι καταναλώνουν περισσότερα προϊόντα χαμηλής θερμιδικής περιεκτικότητας θα έπρεπε να υπάρχει και αντίστοιχη μείωση του ποσοστού παχυσαρκίας στον πληθυσμό.
Αυτό όμως δεν συνέβη στις ΗΠΑ.
Η εξήγηση του παράδοξου αυτού φαινομένου βρίσκεται στο γεγονός ότι τα άτομα που καταναλώνουν προϊόντα “light” αυξάνουν συχνά την κατανάλωση άλλων τροφίμων ή καταναλώνουν πολύ μεγαλύτερες ποσότητες των προϊόντων “light” συγκριτικά με αυτές που θα κατανάλωναν από τα αντίστοιχα μη διαιτητικά τρόφιμα. Δεν είναι σπάνιο το φαινόμενο ότι πολλοί καταναλωτές προϊόντων light πιστεύουν ότι τα προϊόντα αυτά αδυνατίζουν ανεξαρτήτως της ποσότητας που θα καταναλώσουν.
Συστηματικές έρευνες έχουν δείξει ότι τα άτομα που καταναλώνουν τρόφιμα χαμηλής περιεκτικότητας σε λίπη και ζάχαρη συνεχίζουν και καταναλώνουν τις ίδιες ή και περισσότερες θερμίδες απ’ ότι πριν κάνουν αυτές τις διαιτητικές αλλαγές.
Σαν αποτέλεσμα δεν επιτυγχάνουν την απώλεια βάρους, αλλά συχνά οδηγούνται και σε αύξηση βάρους.
Σε έρευνα που έγινε σε καταναλωτές προϊόντων light σχετικά με τους λόγους που τα αγοράζουν, το 93% απάντησε ότι πιστεύει πως βοηθούν στην απώλεια βάρους, ενώ το 95% πιστεύει ότι περιέχουν λιγότερα λίπη, ζάχαρη και θερμίδες.

Για να μπορέσουν να χρησιμοποιηθούν σωστά τα προϊόντα light στην καταπολέμηση της παχυσαρκίας θα πρέπει:
1)Να επιλέγονται προϊόντα που εκτός από χαμηλή περιεκτικότητα σε λίπη ή ζάχαρη είναι και μειωμένης θερμιδικής περιεκτικότητας.
2) Να καταναλώνονται σε ίσες και όχι μεγαλύτερες ποσότητες από ότι τα αντίστοιχα πλήρους περιεκτικότητας τρόφιμα.
3)Να μην αυξάνεται η κατανάλωση άλλων τροφίμων σαν αποτέλεσμα της χρήσης προϊόντων light.
4)Να συμπεριλαμβάνονται σε μια πλήρη θρεπτικά ισοζυγισμένη μακροχρόνια δίαιτα.
Eπιμέλεια
Κάτσικα Αθηνά
Διαιτολόγος - Διατροφολόγος

Πόσο κακό μάς κάνει το… σεξ;

Σύμφωνα με Βρετανούς ερευνητές, η κατακόρυφη αύξηση της έντασης της σωματικής δραστηριότητας- που παρατηρείται όταν κάνουμε τζόκινγκ ή σεξ- αυξάνει σημαντικά τον κίνδυνο να υποστεί κάποιος καρδιακή προσβολή. Μάλιστα, ο κίνδυνος είναι ακόμα μεγαλύτερος, όταν πρόκειται για ανθρώπους που δεν ασκούνται τακτικά.
Είναι από καιρό γνωστό πως η φυσική δραστηριότητα που γίνεται με λανθασμένο τρόπο μπορεί να προκαλέσει προβλήματα στην καρδιά, όμως, όπως υποστηρίζει η επικεφαλής, αυτή η νέα έρευνα συμβάλλει στο να μετρηθεί με μεγαλύτερη ακρίβεια ο κίνδυνος αυτός.
http://www.zougla.gr/page.ashx?pid=2&aid=280510&cid=15

Ενυδάτωση τώρα! Ότι πρέπει να γνωρίζεις για το ρόλο του νερού στην άσκηση και το μεταβολισμό

Πόσες είναι οι ημερήσιες απώλειες σε νερό; Τι μπορείς να πάρεις από τα τρόφιμα σε νερό; Τι πρέπει να προσέχεις πριν, κατά τη διάρκεια και μετά την προπόνηση
Συμβουλεύει ο Μιχάλης Πανδής
Το νερό είναι το κύριο συστατικό του σώματος και παίζει καθοριστικό ρόλο στο κυκλοφορικό σύστημα, στη ρύθμιση της θερμοκρασίας του σώματος, στον όγκο του πλάσματος και στις χημικές αντιδράσεις του μεταβολισμού.

Το ανθρώπινο σώμα αποτελείται σε ένα μεγάλο ποσοστό από νερό. Η περιεκτικότητα του σώματος μειώνεται με την ηλικία, από 75% περίπου στα μωρά σε 60% στους ενήλικες. Αν και χωρίς τροφή μπορούμε να επιβιώσουμε μέχρι και 50 ημέρες, χωρίς νερό δεν ξεπερνάμε τις δυο με τρεις ημέρες.

Ημερήσιες απώλειες
Το σώμα χάνει διαρκώς νερό μέσω του δέρματος και της αναπνοής. Παράλληλα μεγάλη ποσότητα αποβάλλεται μέσω της αφόδευσης και της ούρησης. Υπολογίζεται ότι καθημερινά χάνουμε συνολικά 2,5 λίτρα νερού περίπου. Οποιαδήποτε αύξηση της θερμοκρασίας συνοδεύεται με αύξηση της απώλειας. Επιπλέον ανάγκες ενυδάτωσης έχουμε όταν γυμναζόμαστε ή όταν πάσχουμε από ασθένεια. Τέλος, ωφέλιμο είναι να αναφέρουμε ότι η αφυδάτωση αυξάνεται όταν καταναλώσουμε αλκοόλ αφού η συγκεκριμένη ουσία έχει αυξημένη διουρητική δράση.

Περιεκτικότητα τροφών σε νερό
Εκτός από τα υγρά ενυδάτωση πραγματοποιείται και μέσω των στερεών τροφίμων που καταναλώνουμε. Στη κορυφή βρίσκονται τα λαχανικά. Το μαρούλι αποτελείται από νερό κατά 96% της σύστασης του, το λάχανο 93% και το καρπούζι 92%. Από τα είδη κρέατος κορυφαίο θεωρείται το ψαρί με 78%, το κοτόπουλο με 67% και το μοσχάρι με 59%. Αρκετό νερό βρίσκεται επίσης στο γάλα 88% αλλά και στα γαλακτοκομικά προϊόντα με τη φέτα 56% και τη γραβιέρα στο 39%.

Απώλειες νερού και ηλεκτρολυτών κατά τη διάρκεια της προπόνησης
Όταν αυξάνεται η θερμοκρασία του σώματος, λόγω της άσκησης, ο κύριος μηχανισμός ψύξης και ρύθμισης είναι η εφίδρωση. Ωστόσο, η εφίδρωση οδηγεί σε απώλεια μεγάλων ποσοτήτων νερού και ηλεκτρολυτών, όπως το νάτριο και αυτό έχει ως αποτέλεσμα την αφυδάτωση και τη μείωση της αθλητικής απόδοσης.

Η αφυδάτωση και η απώλεια ηλεκτρολυτών είναι η αιτία για την πρόκληση κόπωσης, πονοκεφάλων, μυϊκών κραμπών και σε ακραίες περιπτώσεις θερμοπληξίας. Η ενυδάτωση πριν, κατά τη διάρκεια και μετά την άσκηση είναι απαραίτητη για την μεγιστοποίηση της απόδοσης. Η πρόωρη κόπωση αποτελεί ένδειξη αφυδάτωσης, όμως το αίσθημα της δίψας δεν αποτελεί αξιόπιστο δείκτη για τις ανάγκες ενυδάτωσης του σώματος. Ένας ασκούμενος χρειάζεται 11- 14 ποτήρια συνολικών υγρών την ημέρα.

Τρόποι μέτρησης αφυδάτωσης
Υπάρχουν δυο τρόποι με τους οποίους μπορούμε να ελέγξουμε την αφυδάτωση στη διάρκεια της προπόνησης. Ο ένας αφορά το βάρος του αθλητή, πριν και μετά τη προπόνηση. Ουσιαστικά ο αθλητής ζυγίζεται πριν και μετά τη προσπάθεια και καταγράφει τη διαφορά, η οποία αντιπροσωπεύει κυρίως τα υγρά που χάθηκαν στη διάρκεια της προσπάθειας. Ο δεύτερος αφορά το χρώμα των ούρων. Το διαυγές χρώμα υποδεικνύει επαρκή ενυδάτωση, ενώ το σκούρο πορτοκαλί τα πρώτα σταδία της αφυδάτωσης.

Ισοτονικά ποτά
Όπως αναφέρθηκε, κατά τη διάρκεια της προπόνησης, χάνουμε εκτός από νερό και πολλά αλλά απαραίτητα συστατικά. Τα ισοτονικά ποτά υπόσχονται επαρκή αναπλήρωση όλων όσων χάθηκαν από την πολύωρη δραστηριότητα. Εκτός από νερό, τα ποτά αυτά περιέχουν υδατάνθρακες και ηλεκτρολύτες, ενώ έχουν την ιδιότητα να απορροφώνται από τον οργανισμό πάρα πολύ γρήγορα. Βασικό κριτήριο επιλογής του ισοτονικού πότου είναι η ευκολία της απορρόφησης και όχι η επάρκεια τους σε θρεπτικά συστατικά. Χαρακτηριστικό είναι το παράδειγμα των φυσικών χυμών, οι οποίοι ενώ αποτελούν μια απόλυτα υγιεινή επιλογή, δεν προσφέρονται για κατανάλωση κατά τη διάρκεια της προσπάθειας.

Οδηγίες ενυδάτωσης στη διάρκεια της προπόνησης
Οι δραστηριότητες που δεν ξεπερνούν τη μια ώρα, μπορούν να καλυφτούν με νερό. Όταν επιλέξουμε πολύωρη άσκηση ιδανικά θεωρούνται τα ισοτονικά ποτά με πολύ χαμηλό ποσοστό υδατάνθρακα στη σύνθεση τους.

Το κριτήριο της δίψας δεν είναι ιδιαίτερα αξιόπιστο, ειδικά όταν βρισκόμαστε στη προπόνηση. Όταν φτάσουμε στο σημείο να διψάσουμε έχουμε ήδη περάσει στο στάδιο της αφυδάτωσης.

Τα υγρά πρέπει να καταναλώνονται σε τακτικά διαστήματα κατά την προπόνηση, 150-250ml κάθε 15λεπτά μπορούν να απορροφηθούν πάρα πολύ εύκολα.

Η θερμοκρασία του νερού ή του ισοτονικού ποτού πρέπει να είναι κοντά στη μέση θερμοκρασία και όχι πολύ παραπάνω ή παρακάτω.

Νερό καταναλώνουμε πριν, κατά τη διάρκεια και αμέσως μετά τη προπόνηση. Η θεωρία που απαγόρευε τη κατανάλωση υγρών κατά τη διάρκεια της δραστηριότητας θεωρείται εντελώς ξεπερασμένη. Η ποσότητα θα πρέπει να είναι μικρή έτσι ώστε να μην δημιουργήσει πεπτικό πρόβλημα.

Η επαρκής ενυδάτωση συνδέεται άμεσα με την απόδοση. Η αφυδάτωση οδηγεί στη πρόωρη διακοπή της δραστηριότητας.

http://www.men24.gr/html/ent/659/ent.113659.asp